Praca koncentruje się na zagadnieniu serii przekładowej. Na przykładzie polskich wariantów prozy Josepha Conrada przeanalizowano trzy serie przekładowe: Murzyna z załogi „Narcyza”, Tajfunu i Smugi cienia. Praca jest przeznaczona dla studentów filologii zainteresowanych przekładoznawstwem oraz najnowszymi trendami w obrębie Translation Studies. Wykorzystuje koncepcje manipulacji, patronatu, prze-pisania i refrakcji dla opisu odmiennej recepcji dzieł Conrada w kulturze polskiej na przestrzeni prawie stu lat. Praca zainteresuje także wnikliwych czytelników poszukujących odpowiedzi na pytanie dlaczego poszczególne wersje jednego i tego samego utworu niejednokrotnie bardzo się od siebie różnią.

Książka stanowi polemikę z feministyczną krytyką chrześcijaństwa. W obszarze dwudziestowiecznej teologii klasycznej (R. Guardini, H.U. von Balthasar, J. Ratzinger) Autorka podejmuje najczęściej poruszane w tekstach feministycznych elementy chrześcijańskiej doktryny. Znajdziemy wśród nich następujące: obraz Boga jako Ojca; historyczny Jezus a Chrystus, Boży Syn i Słowo Ojca; postać Marii, dziewiczej Matki Boga; seksualne konotacje sceny zwiastowania; utworzenie kobiety z żebra mężczyzny. Za pośrednictwem tych i innych często podnoszonych w środowisku feministycznym kwestii, przy okazji szczegółowego omówienia tychże w przestrzeni współczesnej teologii i biblijnej egzegezy, książka stanowi także pole konfrontacji myślenia „popularnego" z teologicznym, podkreślając schematyzm tak zwanej nowoczesności i dynamizm Tradycji. W rezultacie, uwolnione z deprecjonujących założeń feministycznych ideologii, poza ramami krzywego zwierciadła feminizmu teologiczna męskość i kobiecość wchodzą w nowe, zaskakujące układy.

Tom zbiorowy Fearful Symmetries („Straszliwe symetrie” – w aluzji do zwrotu, jaki pojawia się w jednym z wierszy Williama Blake’a) jest pokłosiem przedsięwzięcia naukowego o nazwie „Civilization and Fear” („Cywilizacja i lęk”), którego zwieńczeniem była międzynarodowa konferencja interdyscyplinarna zorganizowana w roku 2010 przez Instytut Kultur i Literatur Anglojęzycznych. Celem konferencji było prześledzenie przejawów niepokojów i leków, jakie budzi cywilizacja, a które znajdują swój przejaw w rożnych zjawiskach należących do szeroko pojmowanej kultury. W Fearful Symmetries pole zawężone zostało przede wszystkim do obszaru tekstu. Nie chodzi tu zatem o lęk w sensie abstrakcyjnym – zamieszczone w tomie eseje skupione są na przejawach niepokojów i lęków wyrażonych w formie dyskursywnej, a zatem w określonym historycznie i kulturowo kontekście. Poszczególne artykuły nie przynoszą odpowiedzi na pytanie „Jaka jest natura lęku?” Dają jednakże wgląd w mechanizmy, dzięki którym obawy i lęki, szczególnie te związane z postępem cywilizacyjnym, znajdują wyraz w słowie i przez to zostają odziane w taką lub inną formę dyskursu. Chociaż bowiem lęk jest przeżyciem z natury osobistym a nawet intymnym a przez to – zdawać by się mogło – niekomunikowalnym, to jednak funkcjonuje on również w wymiarze dyskursywnym, żywi się językiem i znajduje swoje naturalne środowisko w kulturze. Publikacja nie jest jednolita pod względem metodologicznym, nie narzuca też jednego i wyłącznego punktu widzenia; za wyjątkiem naszkicowanego wyżej pola tematycznego poszczególne artykuły nie pozwalają się sprowadzić do wspólnego mianownika. Jako całość książka unaocznia zatem, jak zróżnicowane są dyskursywne przejawy lęku i jak różnorodne potrafią być konteksty owych przejawów. Taka otwartość metodologiczna i światopoglądowa pozwala zdaniem redaktorów tomu żywić nadzieję na opanowanie wielu niepokojów dręczących współczesną kulturę (np. lęku przed wszelkiego rodzaju totalitaryzmami, także w sferze intelektualnej), a w konsekwencji na „ucywilizowanie” strachu jako nierozerwalnie z nią związanego zjawiska.

Niniejszy tom jubileuszowy został przygotowany z okazji 40. rocznicy powstania anglistyki na Uniwersytecie Śląskim. Na publikację składają się artykuły autorstwa samodzielnych pracowników naukowych zatrudnionych w Instytucie Języka Angielskiego i Instytucie Kultur i Literatur Anglojęzycznych lub wcześniej związanych z sosnowiecką anglistyką. Tom składa się z dwóch części. Cześć pierwsza zawiera artykuły z dziedzin językoznawstwo i językoznawstwo stosowane, z kolei część druga to opracowania z dziedzin literaturoznawstwa i kulturoznawstwa.

Kariera naukowo-akademicka części Autorów związana jest z filologią angielską na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego od początku jej istnienia. Inni dołączyli do grona profesorów później, gdy Instytut Filologii Angielskiej (a później dwa odrębne instytuty) stał się znaczącym ośrodkiem naukowo-badawczym i dydaktycznym. Niektórzy z Autorów związani są obecnie z innymi ośrodkami naukowymi lub też odeszli na emeryturę, a założyciel śląskiej anglistyki, Prof. Kazimierz Polański, niestety nie doczekał tego jubileuszu. Również ich działalność naukowo- -badawcza oraz wkład w rozwój anglistyki śląskiej są niewątpliwe i widoczne w naszych obecnych działaniach na rzecz rozwoju myśli anglistycznej. Wszyscy jesteśmy spadkobiercami i kontynuatorami tradycji naukowo-badawczej i dydaktycznej związanej ze znakomitymi założycielami w osobach Profesorów Kazimierza Polańskiego i Janusza Arabskiego.

Jako redaktorzy tomu mamy nadzieję, że będzie on dla Czytelnika interesującą lekturą, również dzięki temu, że pokazuje, jak zainteresowania naukowe anglistycznego środowiska Uniwersytetu Śląskiego ewoluowały na przestrzeni kilku dekad. Wszystkie zebrane tu teksty ukazały się już wcześniej w tomach zbiorowych opublikowanych przez Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Musica inter artes

Stanisław Kosz, Marcin Trzęsiok, Zbigniew Białas, red.

Puder i pył

Zbigniew Białas

logo ikila blue small

 

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
ul. Gen. S. Grota-Roweckiego 5
41-205 Sosnowiec