DNI KULTURY KANADYJSKIEJ - RELACJA

10 Maj. 2009

Przełom kwietnia i maja to tradycyjnie w Instytucie Kultur i Literatur Anglojęzycznych czas zarezerwowany dla miłośników i pasjonatów Kanady. W tym roku wykładowcy, doktoranci, studenci, oraz licealiści z naszego regionu zainteresowani kulturą i literaturą Kanady mogli po raz kolejny uczestniczyć w wykładach i warsztatach w ramach Dni Kultury Kanadyjskiej, które miały miejsce w dniach 28 kwietnia - 7 maja.

Wydarzenia kulturalne i naukowe związane z Dniami Kultury Kanadyjskiej w tym roku odbywały się w dwóch językach: angielskim i francuskim. Ta dwoistość wynikała z faktu, iż organizatorami Dni były Centrum Studiów Kanadyjskich Instytutu Kultur i Literatur Anglojęzycznych (część anglojęzyczna w dniach 28-29 kwietnia) oraz Zakład Badań Kanadyjskich i Przekładu Literackiego Instytutu Języków Romańskich i Translatorski (część francuskojęzyczna w dniach 5-7 maja).

Na zaproszenie dr Eugenii Sojki oraz Prof. Krzysztofa Jarosza do Sosnowca przyjechali znakomici kanadyjscy wykładowcy i artyści: Helen Bajorek MacDonald, Marlene Atleo, Richard Atleo, Jean-Michel Komarnicki oraz Pierre Nepveu. Wśród obecnych gości byli reprezentanci Pierwszych Narodów Kanady takich jak: Ahousaht. O wysokiej randze wydarzenia oraz o uznaniu, jakim od lat cieszą się Dni Kultury Kanadyjskiej świadczyć może fakt, iż obecny był Ambasador Kanady w Polsce Jego Ekscelencja David Preston.

Program angielskojęzycznej części Dni Kultury Kanadyjskiej był tradycyjnie już niezwykle atrakcyjny, a wykłady i warsztaty cieszyły się ogromnym zainteresowaniem.

W środę (28 kwietnia) dwa wykłady z zakresu kanadyjskiej sztuki wizualnej poprowadzili wspólnie uznani artyści Jean-Michel Komarnicki oraz Helen Bajorek MacDonald. Pierwszy z nich dotyczył postaci dziewiętnastowiecznego kanadyjskiego fotografa Williama Notmana oraz współczesnego portrecisty Yousufa Karsha. Drugi przedstawiał problematykę reprezentacji doświadczenia emigrantów w fotografii kanadyjskiej.

W czwartek (29 kwietnia) poranny wykład zatytułowany: "Our Grandmothers, Ourselves: Negotiating Old World Lives in New World Life" zgromadził ogromną publiczność. Helen Bajorek MacDonald, kanadyjska pisarka, dziennikarka, fotograf, opowiadała o doświadczeniu emigracji oraz relacji pomiędzy pokoleniem wnuczek urodzonych i wychowanych w Kanadzie a ich babciami emigrantkami. Wykładowi towarzyszył film zrealizowany przez MacDonald w 2000 roku w oparciu o osobiste opowieści kanadyjskich kobiet wspominających swoje relacje z przodkami, którzy po przyjeździe do Kanady musieli zmierzyć się z obcą im rzeczywistością. Film zawierał również wspomnienia samej autorki, której babcia, z pochodzenia Polka, podtrzymywała polską tradycję i troszczyła się o godną egzystencję swojej rodziny na emigracji. Na koniec Helen odczytała kilka ze swoich wierszy.

Prof. Richard Atleo rozpoczął swój fascynujący wykład pt.: "Indigenous Views on Global Issues: Hishukish-Tsawalk (All is One)" od kilku zdań wypowiedzianych w swoim pierwszym języku Nuu-chah-nulth, co natychmiast przykuło uwagę zgromadzonych. Prof. Atleo jest dziedzicznym przywódcą Pierwszego Narodu Ahousaht oraz pierwszym w Kolumbii Brytyjskiej rdzennym mieszkańcem Kanady, który uzyskał tytuł doktorski. W swoim wykładzie Prof. Atleo nawiązywał do własnych doświadczeń, mówiąc o tym, jak współczesna nauka np. fizyka kwantowa formułuje twierdzenia o świecie, które w kulturze Nuu-chah-nulth były znane od dawna. Tsawalk, co oznacza "wszystko jest jednością", stanowi podstawę rdzennej wiedzy. Hishukish tsawalk ("all is one") to w światopoglądzie Nuu-chah-nulth rozumienie rzeczywistości, zarówno w jej sensie fizycznym jak i metafizycznym, jako zintegrowanej, połączonej ze sobą, harmonijnej całości. Światopogląd ten opiera się o cztery filary: consent (zgoda), recognition (uznanie), respect (szacunek) oraz continuity (ciągłość). Prof. Atleo mówił również o alternatywnym sposobie doświadczania i poznania praktykowanym w jego narodzie: vision quests.

Na zakończenie angielskojęzycznej części Dni Kultury Kanadyjskiej Jego Ekscelencja David Preston mówił o znaczeniu wielokulturowości i imigracji w procesie kształtowania się kanadyjskiej tożsamości narodowej. Podkreślał on istotę podtrzymywania dialogu transkulturowego oraz rolę, jaką w tym interkulturowym dialogu odgrywają badania kanadyjskie w Polsce. Zachęcał również polskich studentów do korzystania z programów wyjazdowych, dających możliwość studiowania i pracy w Kanadzie.

Warsztaty w ramach Dni Kultury Kanadyjskiej były świetną okazją dla wybranych studentów (tylko zapisane wcześniej osoby mogły wziąć w nich udział) do bliższego poznania naszych gości z Kanady, oraz do zdobycia praktycznej wiedzy i umiejętności z zakresu sztuk wizualnych oraz rdzennej wiedzy Pierwszych Narodów Kanady. Podczas środowego warsztatu pt. "Urban Walkabout"Jean-Michel Komarnicki zdradzał studentom tajniki fotografii cyfrowej i sposoby ujmowania w obiektywie przestrzeni miejskiej. Natomiast warsztat Helen Bajorek MacDonald dotyczył malarstwa Emily Carr, kanadyjskiej artystki i pisarki żyjącej na przełomie XIX-tego i XX-tego wieku, która w swojej sztuce chętnie sięgała po motywy zaczerpnięte z kultury rdzennych mieszkańców. Dla magistrantów piszących swoje prace z tematyki kanadyjskiej, a szczególnie z kultur Pierwszych Narodów Kanady warsztaty były również nieocenioną szansą na przeprowadzenie bezpośrednich badań w postaci wywiadów z przedstawicielami rdzennej ludności. Taką okazją był z pewnością warsztat przygotowany przez Marlene Atleo i Richarda Atleo pt. "Doing Indigenous Storywork with Curriculum as Autobiographical Text."

Przełamywanie stereotypów, obalanie mitów, pokazywanie bogactwa kultur Pierwszych Narodów Kanady, propagowanie różnorodności i heterogeniczności, studia nad dziedzictwem rdzennych mieszkańców ? to tylko kilka z celów Dni Kultury Kanadyjskiej organizowanych przez Centrum Studiów Kanadyjskich IKiLA. Uczestnicy warsztatów, wykładów i spotkań w ramach Dni Kultury Kanadyjskiej wychodzą z nich bogatsi o takie wartości jak: otwartość na interkulturowy dialog i szacunek wobec Innego.

logo ikila blue small

 

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
ul. Gen. S. Grota-Roweckiego 5
41-205 Sosnowiec