21 listopada 2016 r. Wykład Marty Dziurosz

27 Lis. 2016

 Wykład Marty Dziurosz zgromadził liczną publiczność, która miała okazję zapoznać się z działalnością Free Word Centre w Londynie, w szczególności z zadaniami tłumacza-rezydenta. Marta jest absolwentką studiów w ramach programu „Kultura i literatura brytyjska i amerykańska”, które ukończyła w 2006r  oraz kursu podyplomowego z zakresu tłumaczenia literackiego w Katedrze UNESCO UJ. Pierwsza część jej wykładu poświęcona była działalności Free Word Centre jako miejsca działającego na przecięciu kultury i polityki oraz tworzącego przestrzeń współdziałania wydawców, pisarzy, tłumaczy, naukowców, pracowników trzeciego sektora, artystów, dziennikarzy i aktywistów. Cel programowy centrum, czyli propagowanie wolności słowa, realizowany jest poprzez liczne programy i projekty, w tym omawiany podczas seminarium program „Power of Translation” skupiający takie inicjatywy jak praca z nauczycielami i uczniami wielojęzycznymi (głównie ze środowisk emigranckich i uchodźczych) wykorzystująca twórczy potencjał przekładu i wielojęzyczności, a także kampanie przeciw cenzurze oraz programowe wspieranie czytelnictwa wśród osób i grup społecznie wykluczonych.

Kolejnym poruszanym tematem była specyfika brytyjskiego rynku książki, która rodzi sytuację, w której tłumacz zaczyna funkcjonować jako aktywista i ambasador danej literatury, co z kolei definiuje przestrzeń przekładu literackiego na angielski jako sfery „budowaniu mostów między kulturami”, „gościnności językowej”, „otwierania angielskiego na inne języki”, „wzbogacania kultury literackiej”, „bibliodiversity”, „wzbogacania ekosystemy literackim”, czy „wspierania głosów, które w przeciwnym razie byłyby niesłyszalne”. Tego rodzaju aktywizm przekłada się na tworzenie naturalnych aliansów pomiędzy tłumaczeniem i zainteresowaniem kwestiami sprawiedliwości społecznej, feminizmem, antyrasizmem, i wszelkiego rodzaju walką z uprzedzeniami takimi jak homo- czy islamofobia.

Wśród tematów, do których publiczność odnosiła się w dyskusja znalazł się, m.in., problem praktyk kanonotwórczych w kontekście przekładów książek pisanych przez kobiety, zjawisko tzw. „native speakerismu” środowiska literackiego oraz pojęcie tzw. „inverse translation” czyli tłumaczenia na język nie będący rodzimym językiem tłumacza. Zjawisko to, które można rozpatrywać z perspektywy teorii queer, w ciekawy sposób problematyzuje tożsamość językową tłumacza. Zastanawialiśmy się również nad orientacją polityczną aktywizmu literackiego i tłumaczeniowego odnosząc je do realiów polskich.

 

logo ikila blue small

 

Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
ul. Gen. S. Grota-Roweckiego 5
41-205 Sosnowiec